شما به یک متولی مختص و متخصص جهت پیاده سازی تولید ناب نیاز دارید
همانطور که صرفا میل و اراده و خواستن به همراه موجود بودن یک آچار نمی تواند به تنهایی یک پیچ را باز کند و نیاز به دستی هست که از یک مغز آگاه فنی و مسلط آن پیچ را باز کند ، برای پیاده سازی تولید ناب شما علاوه بر درک صحیح و واقعی تولید ناب ( نه فقط شعار یا درک ناقص )و میل و اراده واقعی ( نه ادا در آوری ) و داشتن ابزار اختصاصی کارآمد ( نه ای آر پی عمومی ) نیاز به یک متخصص مختص دارید . عبارت متخصص مختص را عامدانه به کار بردم زیرا فردی که می خواهد تولید ناب را پیاده سازی کند ، علاوه بر داشتن تخصص نیاز هست که صرفا فقط برای این کار تعیین شده باشد . اشتباهی که در بسیاری از سازمان ها رخ می دهد این است که بعضا پیاده سازی ها را ( اعم از استانداردها یا سیستم های مدیریتی و غیره را ) را به مدیران و کارکنانی واگذار می کنند که معمولا خودشان درگیر مسئولیت های فعلی خودشان هستند . اگر یک مدیر با سابقه و با تجربه باشید احتمالا بارها شاهد کلید خوردن یک پیاده سازی ساده مثلا ( فایو اس ) بوده اید که در ابتدا همه چیز خوب و با جدیت به پیش رفته است اما بعد از مدتی رها و متروک واقع شده است . علت این است که گاهی می خواهیم با یک دست چند هندوانه برداریم اما نه تنها که موفق نمی شویم ، بلکه به هندوانه ها هم آسیب می زنیم .
وقتی جوانتر و نسبت به اکنون کم تجربه تر بودم و در کارخانه ای مدیر بودم ، می خواستم چند استاندارد و سیستم های مدیریتی را سریع پیاده سازی کنم و دستورالعمل هایی که از نظر من اشتباه بود را با روش های جدید با سرعت تعویض کنم . خیلی برای انجام این موارد شور و هیجان داشتم و ساعت های زیادی از شبانه روز را روی این موارد کار می کردم . یک روز صاحب کارخانه که حداقل نسبت به من باتجربه تر بود مرا به دفتر خود فرا خواند و به من گفت که هیچ وقت قانونی وضع نکن که از اجرا شدن کامل آن به طرز صحیح مطمئن نیستی و به دنبال پیاده سازی چند استاندارد به طور همزمان نباش در حالی که تو فقط یک نفر انسان و با ظرفیت و توانایی های محدودی هستی . زیرا اگر قوانین جدید تو کامل و به طرز صحیح اجرا نشوند یا استانداردهایی که به دنبال آن هستی به طرز کامل و صحیح پیاده سازی نشوند ، دیگر آن قوانین یا استانداردها لوث و بی اعتبار می شوند و دیگر نمی توان آنها را پیاده کرد .
بنابراین انجام ندادن یک سیاستگذاری بهتر از انجام دادن ناقص و شتابزده و بدون ایجاد ظرفیت های لازم در سازمانها است . به همین خاطر درباره سیاستگذاری تولید ناب بسیار توصیه می کنم که بعد از ایجاد زیرساخت های لازم ، حتما از یک متولی متخصص و مختص استفاده کنید تا حداقل دچار لوث شدگی موضوع نشوید
چرا پیادهسازی تولید ناب نیاز به متولی دارد؟
یک . هماهنگی میان همه بخشها
تولید ناب فقط مربوط به خط تولید نیست؛ شامل انبار، تدارکات، مهندسی، کیفیت، نگهداری و حتی بخش فروش است . بدون متولی، هر بخش تغییرات را به روش خود اجرا میکند و نتیجه، مدیریت جزیرهای و ناهماهنگی میشود.
دو . مقابله با مقاومت در برابر تغییر
کارکنان و حتی مدیران ممکن است روشهای فعلی را بهتر بدانند یا از تغییر بترسند . متولی باید هم توان اقناع داشته باشد و هم بتواند با ایجاد مشارکت، مقاومتها را کاهش دهد.
سه . اطمینان از استمرار و بهبود مستمر (Kaizen)
تولید ناب یک پروژه یکباره نیست؛ نیاز به پایش مداوم، تحلیل دادهها و اصلاح فرایندها دارد . متولی تضمین میکند که تغییرات پایدار بمانند و فرسوده نشوند.
چهار . یکپارچگی دادهها و ابزارها
برای سنجش شاخصهای ناب مثل OEE، Takt Time، Lead Time و سطح موجودی، باید دادهها دقیق و یکپارچه باشند . متولی مسئول هماهنگ کردن سیستم نرمافزاری، گزارشها و سنجشها است.
پنج . حفظ تمرکز بر اهداف اصلی
بدون فردی که مدام مسیر را کنترل کند، سازمان ممکن است درگیر پروژههای فرعی شود و از هدف اصلی ناب فاصله بگیرد . مانند بسیاری از سیاستگذاری های خوبی که پس از مدتها جلسه مصوب می شود اما بعد از مدتی دچار همان لوث شدگی شده است
چه کسی می تواند متولی متخصص تولید ناب باشد
ویژگیها و تواناییهای متولی پیادهسازی تولید ناب
- دانش تخصصی
تسلط بر مفاهیم و ابزارهای تولید ناب: 5S، Kanban، Kaizen، SMED، Poka-Yoke، VSM و…
آشنایی با اصول مهندسی صنایع و مدیریت عملیات.
درک سیستمهای نرمافزاری و توانایی تعامل با تیم IT یا توسعهدهندگان. - مهارتهای مدیریتی و رهبری
توانایی مدیریت تغییر و رهبری تیمهای چندبخشی.
مهارت برنامهریزی پروژه و تعیین شاخصهای عملکرد (KPIs).
قدرت تصمیمگیری سریع بر اساس داده و شواهد. - توان ارتباطی و اقناع
توانایی صحبت با کارکنان خط تولید به زبان ساده و قابل فهم.
مهارت ارائه و گزارشدهی برای مدیران ارشد.
قدرت ایجاد مشارکت و همدلی بین واحدها. - تفکر تحلیلی و حل مسئله
تحلیل دادههای تولید برای شناسایی اتلافها و گلوگاهها.
یافتن راهحلهای عملی که هم اقتصادی باشند و هم سریع قابل اجرا. - نگرش بلندمدت و بهبود مستمر
اعتقاد به فلسفه ناب به عنوان یک فرهنگ سازمانی، نه فقط یک پروژه.
پیگیری مداوم پیشرفت و اجرای اصلاحات کوچک ولی پیوسته.
مهارتهای پیشنهادی مکمل
آشنایی با IoT صنعتی برای جمعآوری داده لحظهای از ماشینآلات.
تجربه در مدیریت پروژه نرمافزار اختصاصی (برای اطمینان از همخوانی سیستم با فرایندها).
دانش پایه در حسابداری صنعتی برای سنجش اثرات مالی بهبودها.
در یک جمله ، کسی که در ذات و به طور واقعی دارای خصوصیت های تفکر سستماتیک و الگوریتمیک و مدیریت باشد و به صورت میدانی ، فرایندهای جاری در صنایع تولیدی مختلف را تجربه یا حداقل پژوهش کرده باشد و دانش و مهارت های فنی مرتبط مانند برنامه نویسی و الکترونیک را به طور نسبی داشته باشد و شخصیتی نسبتا موجه و مقبول به جهت تعامل با سایر کارکنان و واحد ها باشد
عامدا تفکر سیستماتیک و الگوریتمیک و مدیریت را به عنوان خصوصیات ( و نه علم و دانش و تخصص ) مطرح کردم ، زیرا همچنان معتقدم که این موارد اگر در ذات شخصیتی یک فرد باشد خیلی متفاوت تر از کسی است که معتقد است به طور اکتسابی آن را به دست آورده است . برای اثبات این فرضیه یا اعتقاد خودم منبع و مستندی ندارم اما پیشنهاد میکنم نظر مدیران با تجربه را پیرامون آن جویا شوید
| توضیح | معیار ارزیابی |
| تسلط بر مفاهیم، ابزارها و شاخصهای ناب (5S، Kanban، Kaizen، SMED، VSM و …) | دانش تولید ناب |
| سابقه اجرای پروژههای بهبود یا ناب در محیط واقعی کارخانه | تجربه عملی |
| توانایی شناسایی جریان ارزش و تحلیل گلوگاهها | درک فرایندهای کارخانه |
| توان ایجاد انگیزه و کاهش مقاومت کارکنان | مهارت مدیریت تغییر |
| توان هدایت تیم متشکل از تولید، انبار، کیفیت، تعمیرات و IT | رهبری تیمهای چندبخشی |
| قدرت استفاده از دادهها برای تصمیمگیری و یافتن اتلافها | توان تحلیل دادهها |
| توانایی کار با سیستمهای ERP/MES و تعامل با تیم توسعه نرمافزار | آشنایی با نرمافزار و IT |
| اعتقاد به ناب بهعنوان فرهنگ و استمرار آن | تفکر بلندمدت و بهبود مستمر |
| توان ارتباط با کارگران، کارشناسان و مدیران ارشد | مهارت ارتباطی و اقناع |
| توان تحلیل اثرات مالی تغییرات | دانش مالی و حسابداری صنعتی |
نکته مهم
بهتر است که متولی تولید ناب
یک . مستقیماً زیر نظر مدیرعامل یا بالاترین سطح مدیریت کارخانه کار کند تا نفوذ و اختیار لازم را داشته باشد.
دو . ابزارهای نرمافزاری اختصاصی را نیز مدیریت کند تا اطلاعات و تغییرات بهصورت یکپارچه پیش برود.
سه . گزارشهای پیشرفت را به زبان داده و اعداد ارائه دهد، نه فقط توضیح شفاهی